CZY NIEKTÓRE CYSTERNY NA NEGEWIE POCHODZĄ Z CZASÓW ABRAHAMA?

Przez wiele lat naukowcy zastanawiali się, w jaki sposób w starożytności pustynia Negew stała się miejscem osad i społeczności pomimo niegościnnych i suchych warunków. Obecnie grupa badaczy z Uniwersytetu Ben Guriona po raz pierwszy zwróciła uwagę na starożytne cysterny rozsiane na pustynnych wyżynach – czyli w jej najsuchszym regionie – w których może kryć się klucz do zrozumienia niektórych tajemnic życia ludzi na tych terenach kilka tysięcy lat temu.

W artykule opublikowanym niedawno w czasopiśmie „Journal of Archeological Science” napisano między innymi, że niektóre z najprostszych struktur nie pochodzą – jak sądzono poprzednio – z epoki żelaza, która rozpoczęła się około 1200 r. p.n.e., lecz być może z poprzedzającej ją epoki brązu, która według wiodącej interpretacji Biblii jest czasem życia żydowskiego patriarchy Abrahama. Według biblijnych zapisów niejeden raz podróżował on przez pustynię.

Gabriel Ore, główny autor artykułu, wyjaśnia w rozmowie z Jerusalem Post: „W starożytności połączenie klimatu pustynnego bądź półpustynnego z obecnością naturalnych źródeł wody zachęcało ludność do osiedlania się; widzimy to na przykładzie Egiptu, Mezopotamii czy też Doliny Jordanu. Niemniej jednak osady w sercu regionu pozbawionego wody, takiego jak Negew, a szczególnie jego wyżyny, stanowią wielkie zaskoczenie.”

„Pojawia się pytanie: po co wymyślać sposoby zbierania deszczówki w środowisku, w którym pada tak niewiele deszczu? Dlaczego te starożytne społeczności inwestowały aż tyle zasobów w wykopywanie cystern na wodę na terenie pozbawionym roślinności?”

W opublikowanym artykule naukowcy przeanalizowali różne typy struktur odkrytych na pustyni: otwarte cysterny wykopane w miękkim marglu, a także cysterny w kształcie dzwonów i mis wyciosane w twardym wapieniu; niektóre z nich były zadaszone.

Gabriel Ore podkreślił, że w okolicy tych obiektów nie znaleziono ceramiki; jedynie w niektórych przypadkach były tam pozostałości przedmiotów z różnych epok, jako że z cystern korzystały późnej różne lokalne grupy, w tym Beduini.

Chociaż brak ceramiki oznacza przeszkodę w datowaniu cystern, naukowcom mimo wszystko udało się znaleźć korelację pomiędzy typem skały, w jakiej wykopano cysternę, a rodzajem metalu, jaki musiał być do tego użyty.

„Historycznie rzecz biorąc, rozwój metalurgii szedł od metali miękkich do twardych – miedź, brąz, żelazo, stal. Miększe metale pozwalały na pracę w miększym podłożu, takim jak glina czy margiel; twardsze materiały wymagały twardszych metali” – opowiada archeolog.

Grupie naukowców udało się zidentyfikować związek między starszymi lokalizacjami i cysternami wyciosanymi w miększych materiałach, a lokalizacjami późniejszymi z cysternami w twardszych skałach; te pierwsze datuje się na epokę brązu, a drugie – na epokę żelaza.

Gabriel Ore wspomniał, że w przypadku cystern otwartych tajemnica motywacji ich budowniczych jest jeszcze większa:

„Parowanie z otwartych cystern jest w pustynnym klimacie bardzo szybkie. Po co wykonywali wysiłek kopania cystern, jeśli zebrana w nich woda nie przetrwałaby długo?”

Według jednej z hipotez struktury te nie były budowane dla ludności osiadłej, lecz raczej dla kupców i karawan podróżujących starożytnym szlakiem handlowym:

„Wyżyny Negewu zlokalizowane są dokładnie na linii prostej łączącej bardzo ważne kopalnie miedzi z epoki brązu w królestwie Jordanii na południowy wschód od Morza Martwego z centrami władzy w Egipcie faraonów.”

„Szlaki handlowe do transport towarów były w starożytności niezbędne dla osadnictwa i wspierania jego gospodarki” – mówi Gabriel Ore. „Możliwe, że mieszkańcy regionu zainwestowali w zaprojektowanie i budowę otwartych cystern dla potrzeb karawan przewożących miedź i inne dobra.”

(Starożytna cysterna na Negewie, źródło: The Jerusalem Post)

---

Na podstawie: jpost.com - Do some cisterns in the Negev date back to the time of Abraham?